دیروز داشتم کیهان فرهنگی مجلد شده سال ٧١ را ورق می زدم تا مطلبی را که دنبالش می گشتم پیدا کنم . در شماره مربوط به ویژه نامه دهه فجر یعنی شماره یازدهم سال نهم ، گزیده ای از نظرات رهبر عزیز انقلاب را درباره موضوعات هنری چاپ کرده بودند از جمله شعر و موسیقی و قصه و تئاتر و سینما و خود ِ هنر .

لذت بردم وقتی  نظریات ایشان را درباره موسیقی می دیدم  و می دیدم فاصله  آن با برخی دیدگاههایی که آن را از اساس حرام معرفی می کنند چقدر است ؛ دیدگاههایی که  تصادفاً همین روزها زیاد مطرح می شود . این سه برش از نظرات آقا را در اینجا می آورم :

* ... غنا که در شرع اسلام حرام است ، اشاره به شکل ندارد ؛ بلکه اشاره به محتوا می کند . اصلاً وقتی می خواهید دنبال غنا بگردید ، آن آهنگ را از لحاظ شکل مطالعه نکنید تا بگویید حرام است یا حلال است ؛ بلکه آهنگ را به لحاظ محتوا مطالعه کنید . یعنی غنا یک امر محتوایی است ، نه یک امر قالبی .( در دیدار اعضای واحد فرهنگی روزنامه جمهوری اسلامی - ٢۶/١١/١٣۶٠).

*... آن چیزی که در اسلام حرام است ، غناست نه موسیقی . موسیقی هر آهنگ و صدایی است که از حنجره یا از وسیله ای ، به یک شکل حسابشده بیرون می آید . اما آن چیزی که حرام است ، نوع خاصی از موسیقی است که غنا باشد .

علت اینکه نظرات [ در باب موسیقی ] ، مختلف است این است که در مورد غنا ، ما آیات و روایات صریحی که مشخص کند غنا چگونه چیزی است نداریم ؛ لذا استنباط فقهی از غنا متفاوت است .

غنا آن چیزی است که مخصوص مجالس لهو باشد . ( صحبت پس از اجرای برنامه سرود خوانی در استانداری شیراز - ٧/٩/١٣۶۶).

* آنچه مطرح است ، این است که از قول امام [ خمینی ] نقل شد : ایشان در مورد بعضی از آهنگهایی که حتی با ساز همراه بود فرمودند این مقدار اشکالی ندارد ... چنین استنباط کردیم که نظر امام بر این است که : ساز به طور مطلق حرام نیست و ترانه هم همین طور . یعنی ترانه ای که محتوای درستی دارد و با یک ساز ملایمی همراه است ، این اشکالی ندارد . اما اگر یک ساز جلفی بود و محتوای نادرستی هم داشت ، هر کدامش موجب حرمت می شود ( در دیدار اعضای واحد فرهنگی روزنامه جمهوری اسلامی - ٢۶/١١/١٣۶٠).

مرتبط :

- متن کامل اظهارات رهبر انقلاب در دیدار دست اندر کاران موسیقی صدا و سیما .

- پاسخهای رهبر انقلاب به استفتائات درباره موسیقی ، غنا و شنیدن صدای زن .

پانوشت کمی تا قسمتی مرتبط : هر سال پنجم دی ماه که می شود  و خاطره زلزله بم که روی روحت آوار می شود ، فقط یک دلخوشی می ماند و آن هم شنیدن صدای سحر انگیز « ایرج بسطامی » است که در غبار تنگ نظریها و حسادتهای برخی اساتید موسیقی گم شده بود و حالا هم صدا و سیما لطف می کند سالی حداقل همین یک روز  ، ترانه « گلپونه ها »ی او را می گذارد : من مانده ام تنهای تنها ، من مانده ام تنها ، میان سیل غم ها ...

* همین روزنوشت در سایتهای : شیعه آنلاین ، مشرق نیوز ، الف ، خبرنامه دانشجویان ایران ، آژانس خبری روز ( دینا ) ، جلوه ها ، عمّار نامه ، فرهنگ نیوز ، رهوا ، کلوب دات کام ، پارسینه ، اصولگرا ، پارسا پرس ، گل نرگس ، وطن ، ادیان نیوز ، کلاغ پرس ، فاش نیوز و گرداب .